Boosheid de Baas
           Online Cursus
          Omgaan met Boosheid kun je leren met de online cursus 'Boosheid de Baas' van EGOclub     |     Terug naar alle cursussen »
          Les 1 Wat is boosheid

1. INTRODUCTIE

Iedereen is weleens boos. Boosheid is een emotie die alle mensen (en veel dieren overigens ook) van nature hebben. Hele jonge baby’s uiten al hun onvrede als ze bijvoorbeeld honger of dorst hebben of wanneer ze gewoon niet lekker in hun vel zitten. Boosheid hoort bij het leven, net als vreugde, verdriet en angst. Het is ook een universele emotie: ieder mens op aarde – hoe groot culturele verschillen verder ook mogen zijn – herkent boosheid bij een ander.

Boosheid is een noodzakelijk onderdeel van ons overlevingsmechanisme. Als je een bedreiging tegenkomt, zijn er twee mogelijkheden: je rent ervoor weg of je valt aan. Voor die laatste actie is boosheid nodig. Als je voor de eerste actie kiest ben je bang voor de bedreiging. Boosheid is soms een manier om angst of onzekerheid te overwinnen. Je kent vast wel de uitdrukking “Hij overschreeuwt zijn angst”.

Boosheid is slecht als je je voortdurend opwindt over zelfs de kleinste dingen. Dat is niet alleen onprettig voor anderen, maar ook voor jezelf. Het gaat bijvoorbeeld ten koste van je gezondheid. Dat geldt niet alleen als je vaak woedend reageert, het is ook het geval als je je boosheid altijd opkropt, een ‘binnenvetter’ bent.

In deze eerste les leggen we uit wat boosheid is, wat de functie ervan is, hoe het ontstaat en wanneer boosheid goed of slecht is.

2. BOOSHEID IS EMOTIE

gevoelens ventileren en met elkaar communiceren. Het is moeilijk omgaan met iemand die voortdurend boos wordt, maar het is evengoed moeilijk met iemand die nooit boos wordt (of in ieder geval nooit boos lijkt). Emotie komt oorspronkelijk uit het Latijn, het is een samentrekking van ex (naar buiten) en movere (beweging). Je kunt dat letterlijk opvatten: als je emoties toont, kom je in beweging. Bij angst hoort vluchtgedrag, bij verdriet hoort het verwerken van een verlies en bij boosheid past de aanval of de verdediging.

Het gaat erom die emotie te beheersen. Als je woedend wordt omdat de kat weer eens alle planten heeft omgegooid, is dat niet alleen zinloos (de kat begrijpt dat niet), maar het kan ook ontaarden in agressie tegen een (vrijwel) weerloos dier. Als je elke keer woest wordt als je kind een fout(je) maakt, lost dat niets op, maar versterkt het onzekerheid en angst bij het kind. Als je telkens in het verkeer kwaad wordt zodra een auto je afsnijdt, heb je alleen jezelf ermee. Maar als je boos bent over bepaalde plannen van de gemeente en je een actiecomité opricht om die plannen tegen te houden, heb je een prima manier gevonden om je boosheid te ventileren.

Beheersing en het kanaliseren van boosheid is dus de sleutel. Deze cursus leert je niet alleen de sleutel te vinden, maar ook het slot waar die in past.

3. BOOSHEID = POSITIEF

Je volgt deze cursus, omdat je je boosheid de baas wilt zijn. Maar, geef toe, je denkt stiekem “het is soms best lekker om even goed boos te worden!” En weet je wat, je hebt helemaal gelijk! Of… Als je boos wordt heb je het gevoel dat je daadwerkelijk iets onderneemt om de situatie te verbeteren. Of het nu gaat om de rondslingerende schoenen van je dochter of het afsnauwen van een collega die in de weg zit: ze weten weer even heel goed hoe jij erover denkt. Toch? Of… had je het ook op een andere manier kunnen aanpakken?

Door boos te worden heb je toch al heel vaak iets bereikt. Zoals die keer in de vergadering of toen die ambtenaar dacht jou even af te kunnen schepen. Maar… hoe voelen die andere mensen zich na jouw uitbarsting; had het anders gekund?

Door geregeld uit te vallen naar je onderschikten heb je bij je team flink de wind eronder. Als ze niet doen wat je zegt dan zwaait er wat. Daardoor zijn de prestaties goed en heb je het respect van je teamleden. Hm… weet je dat laatste zeker?

4. BOOSHEID = NEGATIEF

Hoewel boosheid voor jezelf soms een ‘positief’ gevoel kan geven, zijn de negatieve effecten veel groter. Mensen die zich voortdurend ergeren of boos worden (ergeren is een lichte vorm van boosheid) zitten minder lekker in hun vel.

We hebben al gezegd dat boos worden een vorm van zelfverdediging is; het is een reactie op een (mogelijke) bedreiging. Dat is een mooi mechanisme van ons lichaam, maar het is niet de bedoeling dat dit verdedigingsmechanisme voortdurend wordt aangesproken. Mensen die vaak intens boos worden staan bloot aan dezelfde gezondheidsrisico’s als mensen die voortdurend stress ervaren. Verder blijkt uit onderzoek dat mensen die hoog scoren op boosheid, vaker betrokken zijn bij (verkeers)ongelukken.

Sommige mensen denken dat boosheid alleen in de hersenen plaatsvindt. Niets is minder waar. Bij stress en negatieve emoties maak je meer cortisol aan. Te lang en te veel cortisol zorgt onder andere voor een versnelde veroudering, slechter slapen, vermindering van geheugen en concentratie. Bovendien tast het je immuunsysteem aan.

Ook sociaal heeft te vaak boos worden negatieve gevolgen. Mensen gaan je mijden, want ze hebben geen zin in weer een ruzie, waardoor ‘boze’ mensen vaak weinig echte vrienden hebben. Het hoeft geen betoog dat voortdurend boos worden ook je relatie kan ondermijnen. Sociaal isolement kan vervolgens weer leiden tot excessief drankgebruik of eetstoornissen, die op hun beurt een aanslag doen op de gezondheid (en de drempel om boos te worden verlagen).

5. BOOSHEID KOST ENERGIE

Emoties kosten energie. Hoewel boosheid voor korte tijd juist energie opwekt is het netto eindresultaat dat het veel, heel veel energie kóst. Als je boos wordt komt er adrenaline vrij. Je hart gaat sneller kloppen, je bloedvaten vernauwen, je bloeddruk gaat omhoog en je spieren trekken samen. Na elke boze bui moet het lichaam herstellen van deze inspanning.

Mensen die geregeld boos worden voelen zich vaak veel vermoeider dan mensen die hun emoties beter onder controle hebben. Vermoeidheid kan weer een oorzaak zijn om negatief te reageren op triviale gebeurtenissen. En zo is de cirkel rond.

Die energie is veel productiever aan te wenden. Vraag het maar aan mensen die in het verleden ook vaak kwaad waren, maar hebben geleerd hun boosheid te beheersen. Ze hebben veel meer energie over voor nuttige en aangename zaken in het leven.

Ga eens voor jezelf na welk resultaat je boosheid in de regel heeft. Krijg je meestal het ‘resultaat’ dat je wilde, of komt het er vaker op neer dat je energie hebt verspild?

6. OORZAAK VAN BOOSHEID

Wie is in de meeste gevallen de oorzaak van jouw boosheid? Je vijand? Die vervelende collega? Een trage ambtenaar? Een overijverige politieman? Welnee, denk even heel goed na. De oorzaak van je boosheid…, dat ben jij zelf!

Een voorbeeld.

Je komt thuis van een vermoeiende werkdag. De bespreking met de klant liep niet zoals je had gehoopt, het contract is nog steeds niet rond, je baas maakte daar nog een vervelende opmerking over en tot overmaat van ramp viel je computer uit. Bij thuiskomst struikel je in de gang bijna over het skateboard van je zoon. Er ontschiet je een krachtterm en je stormt naar zijn kamer. “Lui zwijn dat je d’r bent! Ruim de rotzooi toch eens achter je kont op! Ik had m’n nek wel kunnen breken!”

Maar als het contract wel was getekend en je een complimentje van de baas had gekregen, was je in opperbeste stemming thuisgekomen. Je struikelt bijna over datzelfde skateboard en je denkt: “Ons sloddervosje is kennelijk thuis, vanavond bij het eten weer eens zeggen dat ‘ie z’n spullen moet opruimen.”

We geven toe, het is een wat simplistische voorstelling van zaken, maar we stellen het hier expres wat zwart-wit om je tot nadenken te dwingen. Op deze en andere oorzaken van boosheid komen we later in de cursus uitgebreid terug.

7. HEETHOOFDEN EN KOELE KIKKERS

Waarom zijn sommige mensen zo heetgebakerd en houden anderen in de regel het hoofd koel? Daar is geen eenduidig antwoord op te geven, maar het woord ‘heetgebakerd’ geeft een deel van de verklaring: sommige mensen hebben vanaf hun geboorte meer aanleg om boos te worden. Dat is al te zien bij baby’s van drie maanden oud. Waar de ene baby heel rustig reageert op nieuwe situaties, zet de andere een enorme keel op. De laatste groep heeft een lage tolerantie voor prikkels, of frustraties.

Ook de opvoeding speelt – uiteraard – een belangrijke rol. Kinderen die vaak op hun kop hebben gekregen van (een) boze ouder(s) ontwikkelen vaak óf verlegenheid óf agressief gedrag. Het laatste kan zowel het overschreeuwen van verlegenheid zijn of het kopiëren van het voorbeeldgedrag. Verwar agressiviteit overigens niet met boosheid: het kan een uitingsvorm zijn, maar agressiviteit kan ook andere oorzaken hebben.

Een kind mag nieuwsgierig zijn, vrolijk en zelfs verdrietig, maar boosheid wordt – zeker als die gepaard gaat met agressie – afgekeurd als ‘ongewenst gedrag’. Dit geldt voor meisjes nog veel sterker dan voor jongens. Hoe je dan wel met boosheid moeten omgaan wordt ons nauwelijks geleerd.

8. NOOIT MEER BOOS?

In de introductie van deze les hebben we al gezegd dat boosheid niet altijd slecht is. Als je bijvoorbeeld door instanties steeds van het kastje naar de muur wordt gestuurd, mag je daar best eens boos over worden om een doorbraak te forceren. Het gaat om de frequentie en de intensiteit van je boosheid. Als problemen of tegenvallers je meerdere keren per dag tot razernij brengen, is er echt iets mis.

Het wel of niet vertonen van boosheid is overigens cultureel bepaald. In veel Aziatische culturen staat boos worden gelijk aan ‘gezichtsverlies’. Aziaten (vooral in boeddhistische landen) worden dan ook zelden boos, maar áls ze boos worden kunnen ze volledig door het lint gaan.

Altijd je boosheid inslikken is ook niet goed. Mensen die hun kwade buien altijd onderdrukken of verdringen zijn hun boosheid net zo min de baas, als mensen die om het minste of geringste het servies aan diggelen gooien. ‘Binnenvetters’ kunnen op een bepaald moment exploderen, en dat is dan meestal net het verkeerde moment om echt boos te worden…

9. MANNEN EN VROUWEN

Het is een wijdverbreid misverstand dat mannen vaker boos zijn dan vrouwen. Aan de buitenkant lijken ze vaker boos, maar dat komt doordat mannen ánders boos worden dan vrouwen. Mannen ontsteken sneller in razernij (en daarmee mogelijk in gewelddadig gedrag), vrouwen schieten minder snel uit hun slof en slikken hun woede vaker in. Dit komt doordat vrouwen meer relatiegericht zijn en bang zijn voor de negatieve consequenties voor de relatie.

Mannen zijn ook sneller over hun boosheid heen, vrouwen kunnen lange tijd wrok koesteren. Dat is op zich weer een oorzaak voor boosheid en ruzie tussen mannen en vrouwen. Herken je dit? Vrouw: “Of ben je dat soms al vergeten?” Man: “Dat je daar nou nog steeds over zeurt!”

Vrouwen tonen ook meer emoties als ze boos zijn, bijvoorbeeld verdriet (huilen). Mannen zijn niet minder verdrietig, maar zullen die emotie veel minder gemakkelijk tonen. Ook zullen ze die niet onder woorden brengen, terwijl vrouwen dat juist weer wel doen.

10. SAMENVATTING

“Voor elke minuut dat je boos bent, verlies je zestig seconden geluk.” Ralph Waldo Emerson, Amerikaans dichter

Boosheid is een onderdeel van ons emotionele repertoire om het hoofd te bieden aan gebeurtenissen of omstandigheden. Boosheid is niet altijd slecht: als je deze emotie gedoseerd en op de juiste manier toepast is het een waardevolle en effectieve manier om actie te ondernemen, problemen op te lossen of simpelweg beter met de situatie te kunnen omgaan.

Maar er is een groot verschil tussen incidentele ergernis of boosheid van korte duur en sterke gevoelens van boosheid die uren, dagen, weken of nog langer aanhouden. Wanneer je vaak intens en langdurig boos bent is dat schadelijk, niet alleen voor anderen, maar ook voor jezelf.

Mensen kunnen veranderen, sterker: ieder mens doet dat z’n leven lang. Of ben je soms nog dezelfde persoon als tien of twintig jaar geleden? Nee toch? Door ervaringen en inzichten veranderen mensen. Je kunt dus ook je boze reacties veranderen.

Er is maar één voorwaarde: je moet gemotiveerd zijn, je moet wíllen veranderen.

          Toets uw kennis

(De goede antwoorden op onderstaande vragen kunt u vinden boven in de rechterkolom)

Vragen

1.    “Boosheid is een …………. emotie.”

A.     goede
B.     slechte
C.     natuurlijke
D.     onnatuurlijke


2.    "Boosheid komt alleen bij mensen voor.”

A.     Waar, dieren hebben geen emoties
B.     Niet waar, veel dieren hebben ook emoties
C.     Waar, dieren hebben alleen instincten
D.     Niet waar, maar alleen mensen kunnen daardoor gewelddadig worden


3.    "Over het algemeen worden mannen anders boos dan vrouwen.”

A.     Nee, mannen worden vaker boos dan vrouwen
B.     Nee, mannen worden minder vaak boos dan vrouwen
C.     Ja, maar vrouwen worden net zo vaak boos als mannen
D.     Ja, maar vrouwen worden ook minder vaak boos dan mannen


4.    Geeft boosheid energie?

A.     Ja, in eerste instantie wel maar uiteindelijk kost het energie
B.     Ja, de ‘vlucht of vecht’ reactie geeft een energie boost
C.     Nee, het kost uitsluitend energie
D.     Ja, maar alleen als je echt woedend bent


5.    Waardoor worden sommige mensen gemakkelijker boos?

A.     Door de opvoeding
B.     Door aangeleerd gedrag
C.     Door aangeboren eigenschappen
D.     Door aangeboren eigenschappen en/of aangeleerd gedrag en/of opvoeding


6.    Even flink uitvaren tegen iemand is…

A.     positief, iemand kent weer even zijn/haar plaats.
B.     soms positief, als je daarmee je doel bereikt
C.     meestal negatief, want het ondermijnt de onderlinge relatie
D.     negatief, want stoom afblazen is nooit goed


7.    De oorzaak van boosheid ligt bij…

A.     de omstandigheden
B.     jezelf
C.     je stemming
D.     alles wat hierboven genoemd wordt

(Omstandigheden en stemming beïnvloeden de mate waarin je boos wordt.)


8.    Mensen die vaak en intens boos worden ondermijnen hun gezondheid. Waardoor komt dat?

A.     Alle felle emoties zijn slecht voor je gezondheid
B.     Vaak boos worden is energieverslindend
C.     Doordat je te vaak bepaalde hormonen aanspreekt
D.     Doordat je te weinig bepaalde hormonen aanspreekt


9.    “Zogeheten binnenvetters hebben hun boosheid beter onder controle.”

A.     Niet waar, ze hebben alleen minder sterke emoties
B.     Niet waar, ze kunnen alleen hun gedachten beter ordenen
C.     Niet waar, ze uiten hun boosheid alleen anders
D.     Waar


10.    Als je vaak boos wordt is dat…

A.     …erg moeilijk te veranderen
B.     …gemakkelijk te veranderen
C.     …bijna onmogelijk te veranderen
D.     …alleen te veranderen als je dat zelf echt wílt

(Natuurlijk! Daarom doe je toch deze cursus?)



Custom Search




          EGOclub Cursussen


          Antwoorden Les 1

Vraag 1. Goed antwoord: C

Vraag 2. Goed antwoord: B

Vraag 3. Goed antwoord: C

Vraag 4. Goed antwoord: A

Vraag 5. Goed antwoord: D

Vraag 6. Goed antwoord: C

Vraag 7. Goed antwoord: B

Vraag 8. Goed antwoord: C

Vraag 9. Goed antwoord: C

Vraag 10. Goed antwoord: D
          Inhoud online cursus boosheid de baas van Egoclub     |     Terug naar alle cursussen »


    Boosheid de Baas
      Online Cursus






Omgaan met boosheid kun je leren met de gratis online cursus boosheid de baas van Egoclub.
© boosheid.egoclub.com Alle rechten voorbehouden.